Πληροφορίες

Η εφαρμογή Από το Σαράφ του Καρς στην Ελλάδα αποτυπώνει τους οικισμούς εγκατάστασης στην Ελλάδα των Ποντίων προσφύγων από το χωριό Σαράφ, που ανήκε διοικητικά στην υποδιοίκηση Κιόλιας, της διοίκησης Αρνταχάν, του Κυβερνείου Καρς, της Ρωσικής αυτοκρατορίας και γεωγραφικά στην ευρύτερη περιοχή του Αντικαυκάσου.

Στην εφαρμογή καταλογογραφούνται οι άρρενες πρόσφυγες αρχηγοί οικογενειών, οι χήρες αρχηγοί οικογενειών και ορισμένα μέλη οικογενειών από το Σαράφ, που έκαναν δήλωση αποζημίωσης στην ΕΑΠ.

Σκοπός της εφαρμογής είναι βέβαια η πληροφόρηση, δηλαδή η παροχή δεδομένων που αφορούν τους συγκεκριμένους πρόσφυγες, κυρίως, όμως, είναι η δημιουργία ενός ψηφιακού περιβάλλοντος με δυνατότητες συνδυασμού των δεδομένων, ώστε αυτά να καταστούν πληροφορίες χρήσιμες για την απάντηση ερωτημάτων - με την αξιοποίηση βέβαια και άλλων πηγών (προφορικών, γραπτών, κλπ.).

Τα δεδομένα της εφαρμογής προέρχονται από το Ονομαστικόν Ευρετήριον Αγροτών Προσφύγων, που έγινε ευρύτερα γνωστό από την online διάθεσή του μέσω της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών (διαθέσιμα σε pdf από εδώ). Όμως, η αναζήτηση όλων των προσφύγων από έναν οικισμό, στην προκειμένη περίπτωση από το Σαράφ του Καρς, θα ήταν μια αρκετά επώδυνη διαδικασία, καθώς θα έπρεπε κανείς να προσπελάσει ένα σύνολο 6500 χιλιάδων σελίδων, αυτές του ευρετηρίου που προαναφέραμε και τα περίπου 250.000 ονοματεπώνυμα προσφύγων που αυτό περιέχει. Η σύνταξη, όμως, μιας κατάστασης των οικογενειών του Σαράφ πριν από αρκετά χρόνια με τη βοήθεια του παππού μου Γρηγόρη Κασκαμανίδη, διευκόλυνε πάρα πολύ τον εντοπισμό τους στο Ευρετήριο. Σημειώνω πάντως ότι δεν εντοπίστηκαν στο Ευρετήριο οι οικογένειες Αμανατίδης και Ανδριανίδης που υπάρχουν στην κατάσταση και, αντίστροφα, ενδεχομένως να υπάρχουν και κάποιες στο Ευρετήριο τις οποίες δεν εντοπίσαμε γιατί δεν υπήρχαν στην κατάσταση.

Παρατηρήσεις, διορθώσεις και σχόλια είναι ευπρόσδεκτα, στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου kiolalis at gmail dot com, καθώς θα συμβάλλουν στην αρτιότερη καταγραφή και παρουσίαση των δεδομένων που αφορούν τους πρόσφυγες από το Σαράφ.

Διευκρινίσεις:

• Προτιμήθηκε ο όρος "οικισμός" και όχι χωριό, καθώς κάποιοι εγκαταστάθηκαν σε πόλεις.
• Επίσης, προτιμήθηκε ο όρος "Προέλευση" και όχι "Καταγωγή", καθώς πολλοί από τους πρόσφυγες του Σαράφ είχαν γεννηθεί πριν το 1880 σε περιοχές του Πόντου, αλλά και μερικές γυναίκες χήρες κατάγονταν πιθανόν από άλλα χωριά.
• Στο Ευρετήριο καταχωρήθηκαν τα στοιχεία των προσφύγων όπως οι ίδιοι τα είχαν αναγράψει στις δηλώσεις αποζημίωσης που είχαν υποβάλει σχεδόν 100 χρόνια πριν, γι' αυτό και ενδεχομένως να έρχονται σε αντίθεση με οικογένειακές μνήμες ή και βιώματα. Στην εφαρμογή αυτή καταχωρήθηκαν ακριβώς όπως είναι και στο Ευρετήριο.